Remete sekirite ak otorite Leta a

San sekirite ak jistis, okenn politik pa ka bay rezilta. Se poutèt sa, sekirite vini an premye.

Objektif la klè: an 2033, Leta kontwole 100% teritwa a tout bon, to omisid la desann 70%, kidnapin yo deklare yo desann 90%. Plan nasyonal entegre sekirite a fèt an twa etap: reprann, kenbe, konstwi.

Double Polis Nasyonal Ayiti

Kantite polisye k ap travay nan Polis Nasyonal Ayiti ap soti nan anviwon 13 000, pou prèske 12 milyon moun, rive nan 26 000 an 2033. Plan sou plizyè ane a kouvri rekritman, akademi, ekipman, mwayen deplasman, lojman ak pwoteksyon sosyal polisye yo, epi l ap pran swen fanmi polisye ki mouri nan sèvis.

Depi 100 premye jou yo, n ap akselere rekritman ak fòmasyon ant 1 000 a 2 000 nouvo polisye ak sipò entènasyonal, epi n ap ogmante salè, prim risk ak asirans polisye yo. Fòs yo ap vin pi pwofesyonèl epi y ap sou kontwòl: byen verifye moun yo anvan yo rantre, sanksyone abi, ranfòse Enspeksyon jeneral la.

Échéance: 19 000 polisye an 2029, 26 000 an 2033
Indicateur: Polisye pou chak 1 000 moun: soti nan anviwon 1,1 rive nan anviwon 2

Reprann, kenbe, konstwi

Leta ap deklare yon etadijans pou sekirite nan zòn gang yo kontwole yo, epi yon inite taktik ki mete Polis Nasyonal ak Fòs Lame Ayiti ansanm ap sekirize wout nasyonal yo. Gwo koridò ekonomik yo, RN1, RN2, RN3, wout pou rive nan pò ak ayewopò, zòn endistriyèl ak komèsyal yo, ap gen inite pa yo ak pòs fiks.

Apre yo reprann chak zòn, polis la ap rete la nèt pou gang yo pa tounen, epi Leta ap remete komisarya, lekòl, mache, dlo ak limyè nan lari touswit. Polis la ap gen yon sant nasyonal operasyon, ap ka swiv patwouy yo sou kat, ap gen yon sèl nimewo ijans, epi l ap pibliye kat krim yo chak twa mwa.

Échéance: 2029: moun ka pase sou RN1, RN2 ak RN3 san eskòt. 2033: tout gwo rezo wout la
Indicateur: Teritwa Leta kontwole tout bon: 85% an 2029, 100% an 2033

Yon Fòs Lame ak yon misyon ki klè

N ap ranfòse Fòs Lame Ayiti sou misyon ki byen defini: jeni militè pou wout, pon, irigasyon ak rekonstriksyon apre katastwòf, gadkòt, siveyans fwontyè, espas ayeryen ak enfrastrikti stratejik, sipò pou pwoteksyon sivil.

Y ap mete yon Ajans nasyonal ransèyman sou pye ak èd patnè etranje, epi y ap modènize polis syantifik la: laboratwa, bank done, otopsi, balistik, analiz nimerik ak bon konsèvasyon prèv yo.

Échéance: Jeni militè ki ka mobilize: 5 depatman an 2029, 10 an 2033

Reprann pò yo, ayewopò a ak fwontyè a

Se nan pò yo, ayewopò yo ak fwontyè tè a pifò zam ak bal rantre. Leta ap reprann kontwòl kote sa yo ak skanè, kontwòl biyometrik ak yon inite miks kont trafik, epi l ap ranfòse siveyans ladwàn sou tè, sou lanmè ak anlè depi 100 premye jou yo.

N ap ranfòse kolaborasyon ak peyi nan rejyon an kont trafik zam: pataje done, kontwole chajman ki gen risk, pouswiv trafikan yo, menm aletranje. Patenarya kare kont krim ak trafik zam ak dwòg, sitou ak Etazini, ap ranfòse kapasite peyi a pou l pa bezwen fè fas ak entèvansyon etranje ki koute chè e ki pa janm fini.

Échéance: Reprann kontwòl pò yo, ayewopò yo ak pòs fwontyè yo: 100 premye jou yo
Indicateur: 25 000 zam ilegal sezi epi detwi anvan fen 2033

Koupe lajan gwoup ame yo

Yon inite nasyonal ransèyman finansye ki pi fò ap vize lajan k ap finanse gwoup ame yo, epi l ap bloke e konfiske byen yo. Depi 100 premye jou yo, pòl jidisyè espesyal yo te kreye an 2025 kont krim finansye ak krim masak yo ap jwenn mwayen pou yo fonksyone nèt, epi lajistis ap pouswiv moun ki bay lòd yo ak moun ki bay lajan yo, pa sèlman moun ki tire yo.

Indicateur: Omwen 150 milyon dola byen ki gen rapò ak gwoup ame yo bloke anvan fen 2033

Dezame, demobilize, reyentegre

Yon pwogram nasyonal pou dezame, demobilize ak reyentegre moun yo ap mache ansanm ak anpil fòmasyon pwofesyonèl ak travay nan katye ki konsène yo. Yon pwogram nasyonal prevansyon ap kenbe jèn yo lwen gwoup ame yo ak fòmasyon, spò, kilti ak sipò sikolojik.

Depi 100 premye jou yo, y ap mete sou pye ak UNICEF ak ONG yo yon pwogram pou reyentegre timoun gang yo rekrite, epi y ap lanse yon pwogram ann ijans pou moun ki deplase anndan peyi a, ki te prèske yon milyon edmi moun nan mwa me 2026.

Échéance: Ansyen manm gwoup ame ki reyentegre: 5 000 an 2029, 12 000 an 2033
Indicateur: Moun ki deplase ki tounen lakay yo: 60% an 2029, 90% an 2033

Yon jistis endepandan, rapid, ki pre moun

Nan dat 30 jen 2026, 82% moun ki nan prizon t ap tann jijman, nan prizon ki te gen plis pase 3 fwa kantite moun yo ka resevwa. Y ap lanse yon plan pou remete tribinal yo ak prizon yo an fonksyon nan 100 premye jou yo.

Y ap repare e sekirize 60 tribinal priyoritè, y ap mete 18 biwo jidisyè inik, epi y ap pibliye kalandriye odyans yo. Y ap rekrite 500 majistra nan konkou epi fòme yo nan Lekòl majistrati a, 300 ladan yo ap jwenn sètifikasyon sou krim òganize ak krim finansye. 4 pòl jidisyè espesyal ak 8 ekip miks anketè, pwokirè ak analis finansye ap jije chèf gang yo, moun ki ba yo lòd ak moun ki finanse yo. Chak zafè ap gen yon sèl dosye nimerik, epi pati bidjè nasyonal la ki pou jistis desann mwens pase 1% a 2%.

Échéance: Prizonye k ap tann jijman: 50% an 2029, mwens pase 25% an 2033
Indicateur: Tan pou yon dosye penal: soti nan plis pase 48 mwa rive nan mwens pase 12 mwa; konfyans nan jistis: soti nan mwens pase 20% rive nan omwen 60%

Fè koripsyon pa rapòte anyen

Ayiti gen lwa kont koripsyon, men pa janm gen sanksyon. Liy nou an rezime nan yon sèl fraz: teknoloji anvan vèti, sanksyon anvan diskou. Sa ki nimerik kite tras, epi sa ki gen tras pi difisil pou vòlè.

Lalwa ap fikse delè pou leve iminite nan zafè koripsyon, epi y ap mete retrè iminite sa yo nan revizyon Konstitisyon an. Direktè ULCC, UCREF, CSCCA ak komisè gouvènman yo ap gen manda fiks 4 an yo pa ka revoke jan yo vle. Y ap kreye yon pakè finansye nasyonal, deklarasyon byen yo ap pibliye sou entènèt epi yo ap verifye yo, epi dosye DGI, Ladwàn, BRH, UCREF ak ONA ap konekte ansanm an tan reyèl. Tout mache Leta ap pibliye nèt, depi apèldòf rive nan livrezon, epi lalwa ap pwoteje moun ki denonse.

Depi 100 premye jou yo, n ap pibliye sa Prezidan an, Premye Minis la ak tout nouvo minis yo posede. Nan 6 premye mwa yo, dèt piblik la, antrepriz piblik yo ak gwo kontra k ap kouri yo ap pase anba odit devan tout moun, epi rapò CSCCA yo, menm sa ki sou PetroCaribe, ap rive devan lajistis.

Échéance: Odit dèt la, antrepriz piblik yo ak gwo kontra yo: 6 premye mwa yo
Indicateur: 200 kondanasyon definitif ak 200 milyon dola rekipere anvan fen 2033

Eleksyon nan dat fiks

Depi 1988, plis pase 25 Premye Minis pase nan peyi a, sa vle di yon chanjman chak 16 mwa kon sa. Sa demokrasi ayisyen an manke, se pa vòt, se règ moun respekte.

Lalwa ap garanti yon kalandriye elektoral pèmanan ki pibliye omwen 18 a 24 mwa davans, ak yon òganis elektoral pèmanan, pwofesyonèl, endepandan, ak yon Fon nasyonal pou eleksyon yo. Lajan politik ap gen règ: plafon depans, non moun ki bay yo pibliye, don anonim entèdi, ak kontwòl yon otorite endepandan. Remèt pouvwa a ap vin obligatwa, pou chanjman gouvènman pa kanpe Leta a ankò.

Y ap konvoke Konferans nasyonal la nan 100 premye jou yo, epi y ap lanse revizyon Konstitisyon an devan Palman an, jan Konstitisyon an li menm prevwa l.

Échéance: Konferans nasyonal: 100 premye jou yo. Revizyon konstitisyonèl: lanse devan Palman an anvan fen lejislati a
Indicateur: Tout eleksyon fèt nan dat lalwa bay la; 100% pati yo pibliye kont yo ak non moun ki ba yo lajan

Yon administrasyon ki bay sèvis

Yon administrasyon ki bay sèvis nan yon tan moun konnen, gratis oubyen pou ti kòb, san entèmedyè, san koripsyon, san imilyasyon: moun ap rantre nan konkou epi yo ap monte daprè evalyasyon. Gouvènman an ap gen 13 minis nan plas 18, epi y ap fè yon odit konplè sou òganizasyon administrasyon santral la nan 6 premye mwa yo. Yon Otorite Siperyè Fonksyon Piblik ki endepandan ap jere konkou, evalyasyon ak karyè anplwaye Leta yo.

Platfòm « Leta an Liy » ap bay tout papye moun bezwen souvan sou entènèt nan 5 an: batistè, paspò, pèmi, patant, enpo, dedwànman, enskripsyon biznis, kazye jidisyè ak dosye lekòl. Okenn biwo pa ka mande yon papye yon lòt biwo deja genyen, epi si biwo a pa reponn nan tan lalwa bay la, sa vle di wi pou papye ki pa touche pouvwa souvren Leta a. Fanm ap resevwa 30% nominasyon Leta yo depi premye ane a ak 40% an 2033.

Échéance: Odit òganizasyon an: 6 premye mwa yo. Sèvis sou entènèt: 60% an 2029, 100% an 2033
Indicateur: Tan pou trete gwo papye yo: 60% mwens an 2033

Yon sistèm taks ki rapòte plis, ki pi jis, ki pi senp

Yon Leta ki pran 4,4% PIB la pa ka bay sekirite, pa ka edike, pa ka konstwi. Prèske 70% lajan k ap rantre nan kès li soti nan taks endirèk ki peze sou moun ki pi pòv yo. Taks yo ap monte rive 13% PIB la an 2033 san yo pa ogmante chay la sou sa pèp la konsome: plis moun k ap peye, plis biznis ki fòmèl, plis sistèm nimerik, goumen kont fwod ak kontrebann. Plafon revni ki pa peye enpo a ap monte, epi yon panye pwodui nesesite ak sa agrikiltè yo bezwen p ap peye TCA.

Depi 100 premye jou yo, lwa refòm fiskal la ap depoze, yon bidjè korije ap prepare, Ladwàn ak DGI ap konekte, epi valè ladwàn nan ap sou sistèm nimerik nan pò Pòtoprens ak Okap. Chak egzonerasyon ap gen yon pri ki pibliye, epi y ap retire l si li pa bay rezilta. P ap gen okenn enprime lajan regilye pou kouvri defisi a, epi omwen mwatye nan lajan anplis ki rantre chak ane prale nan envestisman piblik.

Échéance: Taks: 9,5% PIB la an 2029, 13% an 2033
Indicateur: Enpo dirèk sou enpo endirèk: soti nan 30/70 rive nan 45/55

Yon diplomasi ki rapòte

Yon doktrin politik etranjè ki chita sou souverènte ak enterè ekonomik peyi a ap pibliye nan 100 premye jou yo. Chak anbasad ak chak konsila ap gen yon fèy wout ak chif, y ap evalye l chak ane, epi y ap nonmen anbasadè yo daprè pwofil yo ak nan konkou.

Kenbe rejim HOPE/HELP la sou tan long, rejim yo pwolonje jiska 31 desanm 2028, se yon gwo priyorite diplomatik: yon « task force » Etazini ap fòme depi tranzisyon an pou jwenn, anvan dat sa a, yon pwolongasyon ki ka rive 10 an, ki ka renouvle. Relasyon ekonomik ak Repiblik Dominikèn ap renegosye sou baz egalite, epi tout èd etranje ap aliyen sou plan nasyonal la, ak yon tablo piblik yo mete ajou chak twa mwa.

Échéance: Doktrin ak « task force » HOPE/HELP »: 100 premye jou yo
Indicateur: Èd etranje ki aliyen sou plan nasyonal la: 95% an 2033