Konstwi enfrastrikti ki fè peyi a pwodui

San enèji, pa gen endistri. San wout ak pò, pa gen ekspòtasyon. San dlo ak asenisman, pa gen sante piblik. Enfrastrikti se pa yon politik parèy ak lòt yo: se yo ki deside sa tout lòt yo ka bay.

Se poutèt sa, mwatye efò nasyonal la, 15 milya dola sou 30 milya pwogram nan, ap ale nan enfrastrikti. Chak gwo pwojè ap swiv 5 règ: yon evalyasyon davans, yon pri referans, travay pou Ayisyen ak biznis ayisyen, yon chantye tout moun ka swiv, ak patenarya ki gen règ.

Soti nan 5 rive nan 18 èdtan kouran chak jou

Enèji se priyorite tout priyorite. Pwogram nan ajoute 500 MW kapasite, sitou solè, idwolik ak gaz natirèl, ak pak ewolyèn. Y ap refòme EDH nèt: separe pwodiksyon, transpò ak distribisyon, kontra sou rezilta, goumen kont pèt, kontè entèlijan. Pwodiksyon endepandan ap louvri, epi ti rezo solè ap sèvi zòn riral ak chèflye yo.

Pwojè ki chwazi yo gen ladan yo reparasyon sistèm Kafou, Vare ak Okap ak santral solè, reparasyon Pelig, Somatirin, Dwouwè ak Onvèt, santral idwoyelektrik nan Sid, yon santral nan Maryon, santral solè nan Plato Santral ak nan Lwès, ak pak ewolyèn nan Nòdès, Lwès, Grandans ak Sidès. Y ap rekonstwi rezo distribisyon zòn metwopolitèn nan.

Échéance: Premye megawat yo konekte anvan fen 2029, 500 MW fini an 2033
Indicateur: Moun ki gen kouran regilye: soti nan mwens pase 30% rive nan omwen 60%

Wout moun ka pase tout ane a

Y ap repare e fini gwo rezo wout nasyonal la: RN1 ant Gonayiv ak Okap, RN2 ant Pòtoprens ak Leyogàn, RN3 nan Milo ak Sen Rafayèl, RN4 ant Leyogàn ak Jakmèl, RN5 ant Gonayiv ak Pòdepè, RN8 ant Kwadèbouke ak Malpas, ansanm ak wout Okay-Iwa, Iwa-Jeremi, Kavayon-Baradè, Wanament-Karis ak yon nouvo wout ant Ti Rivyè Nip ak Pestèl.

Y ap konstwi 3 otowout: Leyogàn-Kabarè, Malpas-sant vil Pòtoprens ak Petyonvil-Ba Dèlma. Y ap asfalte lari gwo vil yo, epi y ap mete limyè ak drenaj. Tout enfrastrikti ki fini ap gen yon lajan pou antretyen l sou plizyè ane, e pèsonn pa ka touche lajan sa a, epi Fon antretyen wout la ap gen lajan pou l travay tout bon.

Indicateur: Komin ki konekte ak rezo nasyonal la nan tout sezon: prèske tout an 2033

Pò ak ayewopò nan nivo rejyon an

Pò ayisyen yo pa travay ak tout kapasite yo, epi an 2020, fòmalite pou machandiz enpòte pase nan pò yo te pran 83 èdtan, kont 56 èdtan an mwayèn nan Amerik Latin ak nan Karayib la. Pwogram nan prevwa pò entènasyonal Miragwàn, Fò Libète ak Sen Lwi, pò transbòdman Jeremi ak Pòdepè, pò kabotaj Kafou, Jeremi, Okay, Sen Mak ak Gonayiv, pò kwazyè Jakmèl, Mòl Sennikola, Pòsali, Monwi ak Okap, ak tèminal gaz Miragwàn ak Okap.

Y ap konstwi yon ayewopò entènasyonal Okay, ayewopò lokal Pòdepè, Gonayiv ak Lagonav, epi y ap agrandi, modènize ayewopò Okap, Pòtoprens ak Jeremi. Zòn metwopolitèn Pòtoprens lan ap gen yon sistèm transpò modèn, epi bato kabotaj ap konekte komin ki bò lanmè yo.

Indicateur: Pri ak tan pou pase nan pò yo menm jan ak rejyon an

5 règ pou chak gwo pwojè

Yon Inite nasyonal evalyasyon pwojè envestisman, sou modèl « Korea Development Institute », ap fè etid davans obligatwa pou tout gwo pwojè epi l ap pibliye rezilta yo. Yon katalòg nasyonal pri referans, ki valab nan tout mache, ap mete fen nan fo fakti.

Gwo mache yo ap oblije bay Ayisyen yon pati nan travay yo, bay antrepriz ayisyen yon pati nan travay la, epi fòme apranti sou chantye yo. Yon tablo swivi piblik ap montre chak chantye: kote l ye, konbyen lajan, ki antrepriz, kote travay la rive ak foto chak mwa. Patenarya ant Leta ak prive ap gen yon kad legal ak yon inite anba prezidans lan.

Échéance: Inite nasyonal evalyasyon pwojè: 100 premye jou yo
Indicateur: Diferans ant pri mache yo ak katalòg referans lan: mwens pase 10%

Dlo potab ak asenisman

Anviwon 7 Ayisyen sou 10 pa gen yon bon sistèm asenisman. Y ap repare, agrandi sistèm dlo potab nan vil ak nan andeyò yo, epi yon pwogram nasyonal asenisman ak jesyon fatra ap kouvri 10 chèflye yo. Chak komin ap gen yon sèvis regilye pou ranmase fatra, epi gwo vil yo ap gen yon plan asenisman.

Yon plan nasyonal pou jere fatra ak dlo lapli ap kòmanse depi 100 premye jou yo. Pwogram « Lekòl pwòp e an sante » ap bay chak lekòl twalèt, dlo ak kote pou lave men, epi ti antrepriz k ap ranmase fatra, vide twalèt ak resikle ap jwenn finansman.

Échéance: Plan nasyonal pou jere fatra ak dlo lapli: 100 premye jou yo
Indicateur: Moun ki gen dlo potab: plis 25 pwen an 2033

Yon peyi ki konekte

Entènèt pa dwe rete yon privilèj pou zòn metwopolitèn nan. Gwo liy fib optik nasyonal la ap konekte 10 depatman yo, ak koneksyon obligatwa pou lekòl, inivèsite, lopital ak biwo Leta, ak 4G / 5G nan zòn ekonomik yo. Yon sant done nasyonal ap kenbe done Leta yo sou teritwa a.

Indicateur: Depatman ki konekte: 10 sou 10; 10 000 jèn fòme nan nimerik chak ane

Prepare peyi a pou katastwòf

Plis pase 96% moun nan peyi a ekspoze a plizyè kalite katastwòf natirèl. Yon Ajans nasyonal jesyon risk ak dezas, ak yon bidjè moun pa ka touche e ak sipò jeni militè, ap prezan nan 10 depatman yo. Yon sistèm alèt davans ap pase mesaj pa SMS, radyo kominotè ak sirèn, ak egzèsis obligatwa chak ane nan zòn ki gen risk.

Moun ki pi ekspoze yo, nan Fonvèrèt, Gresye, Leyogàn, Gonayiv oubyen nan Vale Boudon, ap jwenn yon lojman diy. Règ « rekonstwi pi byen » ap rantre nan lalwa, chak depatman ap gen rezèv ijans, epi 250 000 pwodiktè ap gen yon asirans rekòt. Y ap replante pyebwa sou 100 000 ekta nan basen vèsan ki pi enpòtan yo.

Échéance: Moun ki mouri nan katastwòf: mwens 50% an 2029, mwens 80% an 2033
Indicateur: Tan pou premye repons apre alèt: 24 èdtan pou pi plis an 2033

Vil ki planifye ak yon teritwa ki balanse

10 chèflye yo ak 20 lòt komin ap gen yon plan iben ki gen fòs lalwa, ak yon sèl biwo minisipal pou pèmi yo. P ap gen okenn nouvo pèmi nan zòn ki gen gwo risk. Y ap ranje 20 katye ak wout, drenaj, dlo, asenisman ak limyè, epi 20 000 lojman moun ka peye ap fini nan katye ki gen tout sèvis.

Yon plan nasyonal ap òganize pòl rejyonal ak koridò ekonomik ki konekte zòn pwodiksyon yo ak vil yo, pò yo ak fwontyè yo. Y ap mete kadas la sou sistèm nimerik, ak kat jewografik, nan omwen mwatye komin yo, epi tan pou anrejistre yon tit tè ap bese mwatye.

Indicateur: Transpò kolektif òganize nan zòn metwopolitèn nan ak 5 gwo vil an 2033

Aksyon Leta pi pre komin yo

Leta ap transfere responsablite yo bay kolektivite yo ansanm ak moun, lajan ak materyèl pou fè travay la. Chak nan 146 komin yo ap gen yon ekip teknik pèmanan, yon rejis kontribyab ajou ak yon plan devlopman ki chita sou sa komin nan genyen, ak omwen yon filyè priyoritè ki jwenn sipò.

Lajan Leta ap voye yo ap rive nan dat ki pibliye, ak yon mekanis ki bay zòn ki gen mwens yo plis. Komin yo ap pibliye bidjè yo, pwojè yo ak depans yo, epi yo ap fè konsiltasyon piblik ak bidjè patisipatif.

Indicateur: Komin ki gen yon ekip teknik pèmanan: 146 sou 146 an 2033